Taşımalı Sistem Doğalgaz Nedir? – LPG, LNG ve CNG Özellikleri Nelerdir?

Taşımalı Sistem Doğalgaz Nedir? – LPG, LNG ve CNG Özellikleri Nelerdir?

Ülkemizde henüz doğalgaz hattı döşenmemiş şehirlere taşımalı sistem doğalgaz getirilmesi gündemde. Bu sisteme sıkıştırılmış doğalgaz / CNG (Compressed Natural Gas) de diyebiliriz. Doğalgazın belirli proseslerle yüksek basınçlara sıkıştırılmış hali olarak tanımlayabiliriz. CNG, sıvılaştırılmış doğalgaz olan LNG’ye göre bazı konularda farklılık gösterir. Özellikle düşük maliyetli olması ve kolay bir şekilde gaz halde depolanabilir olması gibi avantajlara sahiptir. Yazımızda LNG, LPG ve CNG nedir, hangi alanlarda kullanılır, gibi sorulara yanıt vereceğiz.

CNG Nedir ?

Sıkıştırılmış doğalgaz (Compressed natural gas) diye adlandırılan CNG, gaz olarak veya LNG terminallerinden sıvılaştırılarak tedarik edilebilir. Bunun için 200 bar basıncın üzerinde sıkıştırılması gerekir. Kokusuz ve renksiz bir gazdır, zehirli değildir. Ekonomik ve teknolojik olarak doğalgaz hattı döşemesi mümkün olmayan bölgelerde yakıt olarak kullanılabilmektedir. Halk arasında taşımalı doğalgaz olarak da bilinir. Ülkemizde doğalgaz hattı yerleşik olmayan bazı şehir ve beldelerde taşımalı doğalgaz sistemi kullanılmaktadır. Bazı bölgelerde ise CNG kullanılması için çalışmalara başlanmıştır. Çok yakında bu alanlarda aktif olarak kullanılabilecektir. Bu sayede gaz fazında tüketime sunulacaktır.

CNG Kullanım Alanları

Endüstriyel olarak birçok farklı sektörde uzun yıllardır CNG güvenli kullanılmaktadır. Sıklıkla taşımacılık sektöründe adından bahsettirmekte. Yanma ve patlama tehlikesi diğer yakıtlara göre daha düşüktür. Oktan değeri 120-125 civarındadır. Taşımalı doğalgaz diye de bilinen CNG evlerde, doğalgaz gibi kişisel ihtiyaçlar için de kullanılabilir.

LNG Nedir?

Sıvılaştırılmış doğalgaz olan LNG (Liquified Natural Gas), atmosfer basıncı altında -162°C’e soğutulduğunda sıvı faza geçiş yapar. Böylelikle sıvı doğalgaz olur. Renksiz, kokusuz ve çevreci bir yakıttır. Son tüketiciye gaz fazında sunulur. Birçok farklı sektörde kullanıma uygundur.

Standart doğalgaza kıyasla daha yüksek enerji değerine sahiptir. Temizdir ve düşük basınçlar altında 600 defa küçültülerek sıvı halde barındırılabilmektedir. Özellikle doğalgaz hatlarının olmadığı bölgelerde, kara yolu veya gemi yolu ile nakliye edilerek kullanılabilir. Doğalgazın sıvılaştırılması sırasında ağır hidrokarbonlardan arındırıldığını düşünürsek, son derece çevreci olduğunu bu özelliğe bağlayabiliriz.

LNG Hangi Alanlarda Kullanıma Uygundur?

Özellikle yüksek yakıt tüketimi olan işletmelerde LNG kullanılabilir. Tabi bu yakıt kullanılırken standartlara uygun olmalı, yönetmelik şartlarını sağlamalı ve gerekli talimatların yerine getirilmiş olması gerekir. Aksi takdirde kullanımı mümkün olmayacaktır. Temiz yakıt olarak da nitelendirilen LNG, genel olarak sanayi tesislerinde ve ticari işletmelerde kullanılmaktadır. Sıcak hava, buhar, kızgın yağ, sıcak ve kızgın su, pişirme ve kurutma fırınları, seramik ve cam sanayi, otomotiv sanayi, elektrik üretimi, metal işleme hizmeti veren işletmelerde kullanıldığını söyleyebiliriz.

LNG Yakıtının Özellikleri Nelerdir?

Depolama ve saklama şartları prosedürlere uygun olduğunda herhangi bir şekilde yanma veya patlama riski barındırmaz. Prosedürler incelendiğinde oksijensiz tanklarda depolanması gerektiğini görüyoruz. Bu sayede oksijenle tepkimeye girmediği için yanma riski yoktur. Ancak hava ile doğrudan temas ettiğinde yanıcı olabilmektedir. Sıvı fazda bulunan LNG yanıcı olmadığı gibi patlayıcı da değildir. Yalnızca kapalı ortamda buharı patlamaya sebebiyet verebilir. LNG’nin prosedürler gereği hava gaz oranı %5 – %15 arasında olmalıdır. LNG genel olarak güvenilirliği olan bir akışkan yakıttır. Güvenilirliğin sürdürülebilir olmasındaki temel neden ise güçlü ve dayanıklı malzemeler ile depolanmasıdır. Gaz fazına dönüştürüldüğü sırada yayılma gösterir ve havada seyrelir. Özgül ağırlığı ise havadan düşüktür. LNG’nin transferi ve depolanması ile ilgili çeşitli yönetmelikler dizisi mevcuttur. Tüm bu işlemler sıkı denetimlere tabi olur. LNG bu zamana kadar herhangi bir ölümlü kazaya neden olmadı.  Bunun nedeni ise sıkı denetimler ve hem transfer sürecindeki hem de depolama sürecindeki işlemlerin son derece özenle yapılıyor olmasıdır.

LPG Nedir?

Sıvılaştırılmış petrol gazı olarak nitelendirilmektedir. Ham petrol damıtılır, petrol yatakları üzerinde yer alan doğalgazın belirli işlemlerle ayrıştırılması sonucunda elde edilir. Basın altında sıvılaşır. LNG gibi renksiz ve kokusuzdur. Fakat LNG’den farklı olarak havadan ağır bir akışkandır. Yanıcıdır. Sızıntının fark edilebilir olması amacıyla üreticiler tarafından kokulandırıcı katılmaktadır. Standart bir LPG bileşeninde %30 propan, %70 bütan yer alır. Doğalgazdan farklı olarak LPG uçucu değildir. Kullanıma uygun şartlar elde edildiğinde son derece güvenilir bir akışkan yakıttır. LPG kullanmak için altyapı gerekmez. Doğrudan kullanıma uygun bir türevdir. Çevreci bir yakıttır. Ambalajlanabilen ve transferi mümkün olan bir enerji türüdür. Verimli ve ısı değeri yüksek bir yakıttır. Aynı zamanda onlarca farklı sektörde kullanılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir