Doğalgaz Kaynakları

Doğalgaz Kaynakları Nelerdir

 Doğalgaz kaynakları ;Petrol ve doğalgaz birbirine benzeyen ve atomal yapıda hidrojen ve karbon gibi atomlardan oluşan bileşiklerdir. Bu fosil yakıtlar organik maddelerin çok uzun yıllar boyunca çeşitli Biyolojik ve jeolojik proseslerden geçmeleri sonucunda yakıta dönüşürler.

Yerin belirli katmanlarında maturasyon adı verilen çeşitli pişme koşullarından geçerek yakıt haline gelirler. Bu noktada hidrokarbonların yüksek ısı ve basınç altında yerin alt tabakalarına gömülmesi gerçekleşmektedir, önce yüksek ısılarda ve basınçlarda gaz oluşumu meydana gelmektedir. Sıcaklık gittikçe arttığından basınçta artmaktadır ve petrol bileşenleri meydana gelmektedir.

Yüksek basınç altına maruz kalan hidrokarbon moleküller parçalandıklarında doğalgazı meydana getiriyorlar. Kökenleri okyanusa dayanan bazı mikroskobik bakteriler organik maddeleri parçalarlar ve bugün kullandığımız petrol ve doğalgazı meydana getirirler. Yine Karada varlığını sürdüren bitkiler de doğalgazın oluşumuna katkı sağlarlar. Bu açıdan doğalgaz kaynakları konvansiyonel kaynaklar ve konvansiyonel olmayan kaynaklar olarak iki kısımda incelenmektedir.

Doğalgaz Kaynakları

Konvansiyonel kaynaklara baktığımızda yüksek basınç altında kalan bitki hayvan, insan kalıntılarının yıllar İçinde sıkışıp kalması ile termojenik metan oluşması sağlanıyor, binyıllar boyunca organik partiküller sedimentler tarafından ve çamur tarafından kaplanırlar.

Çok yüksek sıcaklık ve basınç nedeniyle hidrokarbon bağları birbirinden kopup parçalanır ve daha düşük sıcaklıklarda daha az bağ kopar. Az bağ kopması Petrol oluşumunu sağlar yüksek sıcaklık ve basınçta bağların kopması ise doğalgazı meydana getirir. Yeraltında derinliklere inildikçe derinliğin artmasına paralel olarak doğalgaz rezervlerinde daha az oranda metan olduğu gözlemlenir, yine bu atıkların kömürleşme aşamalarında yan ürün olarak metan- CH4 ortaya çıkar.

Oksijenli ortamlarda çalışmalarını sürdüren bakteriler buralarda toplanmış olan oksijeni tüketirler ortamda suyun varlığı ve oksijenin yokluğu bir reaksiyonu tetikler. Böylece metan gazı ürün olarak elde edilir. Oksijenin aerob bakteriler tarafından tüketilmesi ile, anaerob bakterilere ortam hazırlanmış olur. Anaerop bakteriler oksijensiz ortamda çalışabilen bakterilerdir. Oksijen gittikçe azaldığından bu aşamada anaerop bakteriler çalışarak metan gazını meydana getirirler.

Elbette bu süreç on binlerce yıl hatta yüz binlerce sene devam eder. Biyojenik Metanın oluşması için yerin derinliklerinde 122 fahrenayt sıcaklığa ulaşmak ve yeterli zamanın geçmesi gereklidir. Ortam sıcaklığı yerin altında 210 fahrenayt dolaylarında iken karbondioksit çıkışı çok fazla olur. Metehan çıkışı ise az olur. Fakat termojenik Metanın oluşması aşamasında sıcaklık 250 fahrenayt seviyeye yükselir ve metan çıkışı gerçekleşir.

Metanojen Bakteriler ve Doğalgaz

 Doğalgazın meydana gelmesinde metanojen ismi verilen mikroorganizmalarda görev almaktadır. Bu bakterilerin Metehan oluşturması biyojenik metan kaynaklarını oluşturur. Yine bu safhada organik maddeler farklı bir bakteri türü olan metanojen bakteriler tarafından parçalanırlar bu tür bakteriler yeryüzünde hayvan bağırsaklarının içinde de yaşarlar.

Petrol ve doğalgazın meydana geliş aşamaları özetle bakterilerin hidrokarbonları parçalaması ve uzun bir süreçte hem biyolojik hem de jeolojik faktörlerin işe girmesi ile metan gazının ve daha yoğun karbon içeren yakıtların ortaya çıkmasını sağlamaktan ibarettir. En basit haliyle  metanojenik bakteriler hidrokarbonlu parçalarken 4 mol hidrokarbon dan 3 mol metal 1 mol karbondioksit ve 2 mol su açığa çıkarırlar. Bu bakterilerin reaksiyonlarını gerçekleştirirken ortaya çıkardıkları ortak ürün karbondioksit ve metandır.

Konvansiyonel Olmayan Kaynaklar

Doğalgaz kaynakları arasında en ulaşılması zor kaynaklardır. Bu kaynaklardan gaz çıkarmak oldukça pahalı işlemler gerektirir. Bu kaynaklar arasında derin doğalgaz adı verilen kaynaklar, yerin 1500 Feet altındadır ve buraya ulaşmak neredeyse imkansızdır.  

Yine sıkışmış doğalgaz kaynakları da konvansiyonel değildir. Sert kayaların arasına sıkışmış gazlardır ve çıkarılmaları çok zordur. Sığ denizlerin çamur tabakaları arasına sıkışmış doğalgaz rezervleri de ulaşılması zor kaynaklardır. Kömür madenleri de doğalgaz kaynaklarıdır. Hepsi olmasa da büyük bir kısmı doğalgaz içerirler.

Kaya gazı
Kaya gazı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir